Amerika lise not sistemi: harf notları ve 4,0 ölçeği
ABD liselerinde öğretmen dönem sonunda harf notu verir: A en yüksek, F başarısız. Her harfin bir puan karşılığı vardır (standart ölçekte A = 4,0) ve GPA bu puanların kredi ağırlıklı ortalamasıdır. Hangi yüzdenin hangi harfe denk geldiğini ise her okul kendisi belirler.
Harf notları
Notlar A, B, C, D ve F harfleriyle verilir; çoğu okulda E kullanılmaz. A mükemmel, B iyi, C orta, D zayıf ama geçer, F başarısız anlamına gelir. Birçok okul harflere artı ve eksi ekler (B+, B, B-), böylece aynı harfin içinde üç basamak oluşur.
Harfin arkasında bir yüzde vardır: öğretmen ödevleri, sınavları ve katılımı dersin kendi ağırlıklarıyla puanlar, dönem sonu yüzdesi okulun ölçeğine göre harfe çevrilir. Harf de bir puana (quality points) dönüşür ve GPA bu puanlardan hesaplanır.
Örnek bir okul ölçeği
Aşağıdaki tablo, Massachusetts’teki VHS Learning Academy’nin 2026-2027 okul profilinde yayımladığı ölçektir. Aynı harfin ders düzeyine göre farklı puan karşılığı olduğuna dikkat edin: ağırlıklı GPA’da honors dersler 0,5, AP dersler 1,0 puan fazla getirir.
| Puan | Harf | Standard | Honors | AP |
|---|---|---|---|---|
| 97-100 | A+ | 4,3 | 4,8 | 5,3 |
| 93-96 | A | 4,0 | 4,5 | 5,0 |
| 90-92 | A- | 3,7 | 4,2 | 4,7 |
| 87-89 | B+ | 3,3 | 3,8 | 4,3 |
| 83-86 | B | 3,0 | 3,5 | 4,0 |
| 80-82 | B- | 2,7 | 3,2 | 3,7 |
| 77-79 | C+ | 2,3 | 2,8 | 3,3 |
| 73-76 | C | 2,0 | 2,5 | 3,0 |
| 70-72 | C- | 1,7 | 2,2 | 2,7 |
| 67-69 | D+ | 1,3 | 1,8 | 2,3 |
| 63-66 | D | 1,0 | 1,5 | 2,0 |
| 60-62 | D- | 0,7 | 1,2 | 1,7 |
| 0-59 | F | 0,0 | 0,0 | 0,0 |
Kaynak: VHS Learning Academy School Profile 2026-2027. Bu okulda A+ standart ölçekte 4,3 puandır; birçok okul ise A+ ile A’yı aynı 4,0 puanda sayar.
Yüzde aralıkları okuldan okula değişir
Tablodaki okulda A için 93-96 puan gerekir; başka bir okulda 90-100 arası tamamen A sayılabilir. Ulusal bir zorunlu ölçek yoktur. Bu yüzden ABD liseleri her yıl bir okul profili (school profile) yayımlar: ölçek, ders düzeyleri, GPA yöntemi ve mezuniyet şartları bu belgede yazar. Üniversiteler transkripti okurken okulun profilini de dikkate alır.
Okul profilinde ayrıca okulun CEEB kodu yer alır. Bu altı haneli kod College Board tarafından verilir; öğrenciler SAT ve AP puanlarını göndermek için kullanır. VHS Learning Academy’nin CEEB kodu 220248’dir.
Türkiye’deki 100’lük notla fark
Türkiye’de lise notları 100 üzerinden verilir ve MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’ne göre derecelere ayrılır: 85-100 pekiyi, 70-84,99 iyi, 60-69,99 orta, 50-59,99 geçer, 0-49,99 geçmez. ABD ölçeğiyle aradaki en önemli fark, Türkiye’de 50’nin geçer olmasına karşılık birçok ABD okulunda 60’ın altının F olmasıdır.
Resmî bir dönüşüm tablosu yok
Türk lise notlarını ABD harf notuna çeviren resmî, herkesin kullandığı bir tablo yoktur. Bir ABD lisesi veya üniversitesi Türkiye’deki notlarınızı kendi yöntemiyle değerlendirir; bazı üniversiteler bunun için bağımsız diploma değerlendirme kuruluşlarının raporunu ister. İnternetteki dönüşüm tablolarını yalnızca kaba bir fikir olarak görün.
Transkriptte görebileceğiniz diğer işaretler
Bazı okullar harf yerine P (pass, geçti) veya F (fail) verir; bu dersler genellikle GPA’ya katılmaz. W (withdrawn) dersten çekildiğini, I (incomplete) dersin henüz tamamlanmadığını gösterir. Bu işaretlerin anlamı ve GPA’ya etkisi okulun politikasında yazar.
Honor roll ve sınıf sıralaması
Birçok okul dönem sonunda başarı listesi yayımlar. VHS Learning Academy’de tüm derslerinden A veya B alan öğrenci Honor Roll’a, tüm derslerinden A alan öğrenci High Honor Roll’a girer. Okul öğrencilerini sıralamaz (class rank). ABD’de öğrencilerini sıralamayan okullar vardır; üniversiteler bunu okul profilinden öğrenir.
Kendi derslerinizle ortalama çıkarmak için GPA hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Amerika’da en yüksek not nedir?
Harf olarak A ya da A+. Standart 4,0 ölçeğinde A, 4,0 puandır; bazı okullar A+ için daha yüksek puan verir (örneğin VHS Learning Academy’de 4,3). Honors ve AP derslerinde ağırlıklı ölçekte puan daha yüksektir.
Amerika’da kaç puan geçer?
Okula göre değişir. Birçok okulda 60 ve üzeri D- veya daha yüksek bir nottur ve dersi geçirir; 60’ın altı F’dir. Okulun kendi ölçeği, okul profilinde yazar.
Türkiye’de 85 almak ABD’de A demek mi?
Hayır, resmî bir eşleşme yoktur. 85, Türkiye’de pekiyi derecesinin alt sınırıdır; ABD okullarının ölçeklerinde aynı sayı çoğu zaman B aralığına düşer, ama bu bir dönüşüm değildir, çünkü iki sistemde puanlar farklı yollarla oluşur. Notlarınızın nasıl değerlendirileceğine başvurduğunuz okul veya üniversite karar verir.
Kaynaklar
- VHS Learning Academy, School Profile 2026-2027Not ölçeği, ağırlıklı GPA, Honor Roll, sınıf sıralaması, CEEB kodu.
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği (Resmî Gazete 7 Eylül 2013, sayı 28758 ve değişiklikleri)Puanların derece karşılıkları.